اورهان پاموک از تاثیر شاهنامه بر زنی با موهای قرمز می‌گوید

اورهان پاموک از تاثیر شاهنامه می‌گوید
عکس روی جلد نسخه‌ی انگلیسی زنی با موهای قرمز
عکس روی جلد نسخه‌ی انگلیسی زنی با موهای قرمز

پاموک در زنی با موهای قرمز رمانِ جسورانه و خلاقانه‌اش، افسانه‌ها و اسطوره‌ها را با واقعیت پیوند می‌زند و ماجرایی تودرتو وو جذاب با پایانی غافل‌گیرکننده و فراموش‌ناشدنی می‌آفریند. این کتاب برای ما ایرانی‌ها بسیار جذاب است، چرا که در آن داستان رستم و سهراب هم روایت می‌شود، و از طرفی، قسمت کوچکی از این کتاب در ایران روایت می‌شود.

اورهان پاموک
اورهان پاموک

پاموک می‌گوید: پدرم مرد خیلی مهربانی بود. یک مرد خیلی محترم. وقتی کتاب را خواند از این‌که از من انتقاد نکرد، حقیقتش شوکه شدم. با من و برادرانم مثل نابغه‌ها رفتار می‌کرد و رابطه من و پدرم بود که لحن کتاب زنی با موهای قرمز را تعیین کرد. علاوه بر این‌که رمان زنی با موهای قرمز ریشه‌های احساسی و شخصی دارد، شباهت‌هایی داستانی با شاه اُدیپ سوفوکل دارد که درباره کشته‌شدن پدر توسط پسر نوشته شد و همین‌طور با شاهنامه قصه حماسی فردوسی شاعر پارسی هم ارتباط دارد. داستان رستم و سهراب در شاهنامه، نقطه مقابل ادیپ است، چون این بار پسر است که به دست پدر کشته می‌شود. داستان یک پسرکشی است. این متون معیار تمدن‌های غربی و اسلامی هستند.

می‌دانید من هر سال، یک ترم در دانشگاه کلمبیا تدریس می‌کنم و بالای کتابخانه باتلر این دانشگاه با حروف بزرگ نام سوفوکل، ارسطو، افلاطون و شکسپیر دیده می‌شود. کلمبیا در تدریس کلاسیک‌ها خوب کار می‌کند. از خودم پرسیدم: پس آثار کلاسیک و شرقی چه می‌شود؟ چیزی برای مقایسه با شاه ادیپ چه؟ ما تمایل داریم ادیپ را با فردپرستی پیوند دهیم، چون او پدرش را می‌کشد و آنها هنوز به او احترام می‌گذارند. ما تمایل داریم رستم را، پدری که پسرش را می‌کشد، به تمرکز قدرت و استبداد وابسته بدانیم. چرا؟ چون تمام متن شاهنامه فردوسی حول محور توجیه‌کردن پدری است که پسرش را به قتل می‌رساند. ما به ادیپ احترام می‌گذاریم و رنج او را با مهربانی درک می‌کنیم. وقتی او را می‌فهمیم، به تخطی او هم احترام می‌گذاریم. من می‌خواستم درباره این چیزها بنویسم؛ پدرها، پسرها، فقدان پدرها، تنهایی پسرها.

ویدیویی از صحبت‌های اورهان پاموک در ارتباط با تاثیر شاهنامه و فرهنگ ایرانی را ببینید:

صحبت‌های اورهان پاموک در رابطه با تاثیر شاهنامه بر او

زنی با موهای قرمز اولین بار در سال ۲۰۱۶ چاپ شد و در ایران نیز توسط مترجمان و انتشارات مختلفی ترجمه و چاپ شده است. نشر نون در سال ۱۳۹۵ این رمان را با ترجمه مژده الفت منتشر کرد. نسخه صوتی این کتاب با صدای مجتبی مسافری‌نژاد و ماهتینار احمدی توسط انتشارات آوانامه تولید و وارد بازار شد. برای شنیدن نسخه‌ی صوتی زنی با موهای قرمز، اپلیکیشن آوانو را بر روی گوشی‌های اندروید خود نصب کنید. در ادامه بخشی از نسخه‌ی صوتی این کتاب را گوش کنید.

بخشی از کتاب صوتی زنی با موهای قرمز


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *